Original on Transparent.png
KAYNAKÇA

         

          Sinovial eklemlerde harabiyet oluşturabilen , kronik ,   sistemik ,   inflamatuar otoimmün bir hastalıktır.

       

          Şişlik , ağrı ve eklem deformitesi en temel özellikleridir.

         

          Romatoid artrit olan olgularda anormal immün yanıtlar   ortaya   çıkar.

         

           Romatoid artrit gelişimine en önemli rol oynaya genetik yapı   İnsan   Lökosit Antijeni(Human Leukocyte Antigens   HLA-DR4).

   

           Kas iskelet sistemi semptomları daha hızlı ilerler ve kalıcı     sakatlıklar  oluşabilir.

 

           Eklem sinovyasının inatçı inflamasyonu ve eklemlerde meydana     gelen simetrik erozyon karakteristiktir.

 

           Tüm ırklarda rastlanır ve çocukluk dahil hayatın tüm   evrelerinde   görülebilir.

 

           Başlangıç yaşı en sık 40 - 60 yaş arsıdır. Kadınlarda görülme   olasılığı   daha yüksektir.

 

           Romatoid artrit eklem hasarı Sinoviyumun. Proliferasyonu ile   oluşan   pannusun aşırı büyüyerek , komşu kıkırdak   ve kemiği harabiyete   uğratmasıyla gelişir.Bu süreç uzun yıllar devam ederek radyolojik   bulgu   olarak eklem aralığının   daralması ve eklem tüzeyinde eroziv   değişiklikler   şeklinde gözlenir.

           Sinovyal membran , patolojinin primer yerleşme alanıdır.

         

           Eklem anatomisinin bozulmasında pannuslar ve sinovyal   sıvıdaki   polimorf nüveli lokositlerin oluşturdukları   enzimler rol   oynar. Kalıcı   hasara yol açar.

   

           Sigara , obezite , ileri yaş , geçirilmiş kan nakli hikayesi , tiroid   hastalığı ve diabetus mellitus gibi otoimmün   hastalıklar , psikolojik   faktörler , fiziksel ve mental travmalar , hastanın yaşam tarzı romatoid   artrit oluşma riskini   etkiler.

           Balık , zeytinyağı , pişmiş sebze kullanımı ve akdeniz diyeti romatoid   oluşma riskini veya hastalık şiddetini azaltır.

          1987 ACR KRİTERLERİ

          En az 1 saat süren sabah tutukluluğu.

          En az 3 eklem alanında artrit.

          El eklemlerinde en az 1 artrit.

          Simetrik artrit en az 6 hafta.

          Subkutan nodüller.

          Radyolojik değişiklikler.

          Serumda romatoid faktör pozitif.

          **7 KRİTERDEN 4’ÜNÜ SAĞLAMASI YETERLİDİR.

          ACR’NİN FONKSİYONEL SINIFLAMASI

          EVRE I :Erken dönemdir. Dekstrüksiyon yoktur , periartiküler   osteoporoz bulunu. Yaşam ve iş aktivitelerinde hiç   kısıtlılık yok.

          EVRE II :Orta dönemdir. Periartiküler osteoorpz hafif , subkondral   kemik ve kıkırdak dekstrüksiyonu görülür.   Eklemlerde ağrı ve   haraketlerde kısıtlama olmasına karşın yaşam ve iş aktivitelerinde   kısıtlılık bulunmamaktadır.

          EVRE III :Ağır dönemdir. Osteoporoz ve klasik erozyonlar , deformite ,   ağır kas atrofisi , nodüller ve tenosinovit   görülür. Günlük yaşam   aktivitelerinde kısmi bağımlılık.

          EVRE IV :Terminal dönemdir. Fibröz veya ossöz ankiloz , osteoporoz ve   klasik erozyonlar , deformite , ağır kas   atrofisi , nodüller ve tenosinovit   görülür. Günlük yaşam aktivitelerinde tam bağımlı.

          Öncelikle amaç hastayı remisyona sokmaktır ( Remisyon ”American   Rheumatoid Assciation” kriterleridir. Hasta   belirtilen 6 kriterden son 2   aylık süre içerisinde en az 5 tanesinden memnuniyet duyuyorsa hasta   remisyona girmiş   deniliyor.)

          REMİSYON KRİTERLERİ

          15 dk’yı geçmeyen sabah sertliği.

          Yorgunluk olmaması.

          Eklem ağrısı olmaması.

          Hareket esnasında eklemde hassasiyet veya ağrı olmaması.

          Tendon kılıflarında veya eklem çevresinde yumuşak doku şişliği     olmaması.

          Erkeklerde ESR’nin 30mm/st’nin , kadınlarda 20mm/st’nin üzerinde   olmamasıdır.

          AKUT DÖNEMDE FONKSİYONEL POZİSYON

          Boyun fizyolojik lordozda.

          Omuz 20° fleksiyon , 45° abduksiyon , 20° internal rotasyon.

          Dirsekler 75° den fazla fleksiyona gelmemeli.

          El bileği 20° ekstansiyonda pozisyonlanır.

          Eller : MKF 35°-45° fleksiyonda , PİF 25°-35° fleksiyonda , DİF 15°   fleksiyonda pozisyonlanır.

          Başparmak 20° fleksiyonda.

          Kalça düzgün yürüyüş için 25° fleksiyonda , 5° abduksiyonda , 5°   eksternal rotasyona getirilir.

          Dizler tam ekstansiyondadır.

          Ayak bileği 90° fleksiyondadır.

          Ayak nötral pozisyondadır.

          ROMATOİD ARTRİTTE EGZERSİZİN AMAÇLARI

          Ağrı ve eklem sertliğini azalmak.

          Normal eklem harek sınırını artırmak ve korumak.

          Eklemlerde stabilizasyonu sağlamak.

          Kas kuvvet ve enduransını geliştirmek.

          Aerobik kapasiteyi arttırmak.

          Özürlülüğü minimalize etmek.

          Fonksiyonel kapasiteyi artırmak.

          DERİ BELİRTİLERİ: Romatoid nodüllere sık rastlanır. Raynaud   semptomları olabilir. Ciltte renk değişimi beklenir.   Romatoid vaskülit     sonucu yaralar oluşabilir. El ve ayak tırnaklarının kenarında nekrotik   değişimler gözlenebilir.   Steroid kullanımı ve hareketsizliğe bağlı   osteoporoz gelişebilir. Düşme sonrası gelişen kırıklara dikkat edilmelidir.

          **Egzokrin bezlerin tutulduğu sjögren sendromunun , romatoid artrite   eşlik ettiği durumlarda göz kuruluğu , ağız   kuruluğu , vajinal kuruluk ve   ağrılı cinsel ilişki semptomları beklenir.

 

          GÖZ BELİRTİLERİ: Episklerik ve daha da ilerlemiş hali sklerit en sık   görülen tutulumlardır.

 

          AKCİĞER TUTULUMU: Romatoid artritte plörezi sık gözlenen bir   tutulumdur. Nefes darlığı ve egzersiz dispnesi   oluşturabilmesinden dolayı   egzersiz programı ayarlanırken dikkat edilmelidir.

 

          BÖBREK TUTULUMU: Amilodiz , vaskülit veya ilaç reaksiyonlarını   takiben böbrek tutulumu gözlenebilir. Yüksek   tansiyon semptomlarına   yol açabileceği için egzersiz reçetesini düzenlemede önemli bir noktadır.

 

          FELTY SENDROMU: Romatoid artrit , splenomegali ve nötropeninin bir   arada görülmesi durumudur.

 

          VASKÜLİT: Tüm dokuların beslenmesini olumsuz yönde etkileyen bir   durum olmasından dolayı egzersiz   reçetesinden önce dikkat edilmelidir.

 

          KALP BULGULARI: Perikardit en sık görülen bulgudur. Genellikle   semptom oluşturmaz.

 

          NÖROLOJİK BULGUAR: Genellikle periferik sinir sistemi etkilenerek   özellikle yaşlı hastalarda periferal nöropati   gözlenir. Karpal tünel , tarsal   tünel ve ulnar tünel sendromları sık görülen tuzak nöropatilerdir. Ayrıca   atlantoaksiyal   eklemin subluksasyonuna bağlı gelişen servikal myelopati   de çıkabilmektedir.

 

          HEMATOLOJİK BULGULAR: En sık görülen semptom anemidir. Sıklığı   hastalığın şiddetine , süresine ve aktivitesine   göre değişir. Birkaç nedene   bağlı olarak gelişir. Kötü beslenme , enfeksiyonlar , tedavide kullanlan   ilaçlara bağlı kemik   iliğinin baskılanması en büyük nedenidir.

 

          KAS BULGULARI: Romatoid artritte kronik sinovit , normal eklem   hareketindeki kısıtlıklar , tendon , ligament ve   eklem kapsülünde   gerginliğe yol açarak eklemlerde instabilite ve kas kitlesinde azalmaya ve   buna bağlı olarak da kas   kuvvetinde azalalara neden olmaktadır. Uzun   süreli kortikosteroid kullanımı ve periferal nöropati de kas atrofisini   hızlandıran faktörlerdir. İleri dönemlerde elin intrinsik kaslarında ve   quadriceps femoris kasında atrofi görülmesi   yaygındır.

          UYGULANAN TESTLER

          Romatoid artrit - yaşam kalite ölçeği.

          HAQ - sağlık değerlendirme soruları.

          BECK depresyon envanteri.

          6 dk yürüme testi.

          TUG: zamanlı - kalk ve yüzü testi.

 

          FİZYOTERAPİNİN AMACI

          Enflamasyonun azaltılması.

          Kas atrofisinin önlenmesi ve azaltılması.

          Kontraktür gelişiminin önlenmesi.

          Eklem hareket açıklığının korunması.

          Fonksiyonelliğin arttırılması.

 

          EV REÇETESİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

          Şişme ve kızarmış eklem varlığı.

          Santral sinir sistemi ile ilgili semptom varlığı ( boyun ağrısı ve eşlik   eden parastezi varlığı , ellerde tireme ve   uyuşma gibi).

          Periferik nörolojik semptom varlığı.

          Duyu veya Dolaşım sorunları.

          Akut tükenmişlik hissi veya şikayetlerde artış.

          Bir veya birkaç eklemde açıklanamayan ağrı ve inflamatuar   semptomlar.

          Karpal tünel veya diğer sinir sıkışma semptomları.

          Yeni oluşmuş tendon rüptürleri.

          Endoprotez varlığı.

          Parmaklarınızı kuvvetlice yumruk yapacak aktivitelerden kaçının,

          Gece yatarken dinlenme splintlerinizi kullanın.

          Aktivitelerinize yorgunluk veya ağrı oluşturana kadar devam etmeyin,   mutlaka dinlenme aralıkları verin.